Kabina maszynisty – przyciski, przełączniki, HMI
W tym obszarze zabudowy — pozycji: 28, producentów: 5.
Kabina maszynisty to najbardziej wymagające miejsce zabudowy w pojeździe pod kątem ergonomii i niezawodności elementów obsługiwanych ręcznie. Aparatura pracuje w warunkach stałych drgań i udarów przenoszonych z wózków, w szerokim zakresie temperatur, przy zmiennym oświetleniu — od nocy po pełne słońce padające na pulpit — i podlega dotknięciu setki razy na zmianę.
Trzy grupy wymagań rozstrzygają o dopuszczeniu komponentu: odporność mechaniczna na drgania i udary (badania wg EN 61373), właściwości elektryczne i środowiskowe wyposażenia elektronicznego taboru (EN 50155) oraz zachowanie materiałów w pożarze (EN 45545-2). Do tego dochodzi kompatybilność elektromagnetyczna — kabina sąsiaduje z obwodami trakcyjnymi i systemami radiowymi.
W zabudowie pulpitu i szafek kabinowych stosuje się: przyciski i przełączniki z podświetleniem, wskaźniki i sygnalizatory świetlno-dźwiękowe, wyłączniki nadprądowe zabezpieczające obwody pomocnicze, przekaźniki interfejsowe sprzęgające sterowanie ze wykonaniem, złącza sygnałowe oraz drukarki pokładowe.
Przyciski lampki wylaczniki awaryjne przelaczniki kluczykowe pokretne hebelkowe potencjometry wskazniki multi legend (3)
Zlacza sygnalowe i danych (3)
Wyłączniki hydrauliczno-magnetyczne Airpax (2)
Plc interface przekazniki (2)
Czujnik pozycji obrotowej (1)
Czujnik Efektu Halla (1)
Przełączniki Ciśnienia z Wyświetlaczem (1)
Czujniki pozycji obrotowej (1)
Przekaźniki kontaktronowe (1)
Lampki i wskazniki swietlne (1)
Potencjometry (1)
Przelaczniki dzwigienkowe (1)
Przelaczniki pokretne (1)
Przyciski (1)
Przyciski podswietlane (1)
Kontrolery kursora (1)
Przyciski przelaczniko sygnalizaty dzwiekowe swietlne i swietlno dzwiekowe (1)
Wieloznakowe wskazniki (1)
E stopy (1)
Drukarki termiczne pokladowe (1)
Systemy wbudowane (1)
Zlaczki (1)
Kryteria doboru — Kabina maszynisty
Kryteria doboru w tym obszarze:
- Odporność mechaniczna — poziom drgań i udarów zgodny z kategorią zabudowy wg EN 61373; element pulpitu i element w szafce podwozia mają różne kategorie.
- Palność i dymotwórczość — wymagania materiałowe EN 45545-2 zależą od kategorii eksploatacyjnej i projektowej pojazdu; dobiera się do wymaganego zestawu HL, nie „na wszelki wypadek".
- Czytelność i ergonomia — kontrast i jasność podświetlenia przy nasłonecznieniu, wyczuwalny skok styku, obsługa w rękawicach, opis znakiem trwałym.
- Trwałość łączeniowa — liczba cykli przy obciążeniu rzeczywistym, nie przy obciążeniu rezystancyjnym z karty.
- Charakterystyka zabezpieczenia — dla obwodów DC pojazdu istotna jest niezależność charakterystyki od temperatury otoczenia; wyłączniki hydrauliczno-magnetyczne zachowują ją lepiej niż termiczne.
- EMC — poziomy emisji i odporności wg EN 50121-3-2 dla aparatury taboru.
- Spójność wykonania — jedna rodzina aparatury na cały pulpit upraszcza zapas serwisowy i skraca listę części.
Typowe błędy: dobór elementu w wykonaniu przemysłowym bez deklaracji kolejowych, pominięcie kategorii EN 61373 właściwej dla miejsca zabudowy, dobór wyłącznika termicznego do obwodu pracującego w szerokim zakresie temperatur.
Pytania techniczne
Co dokładnie oznacza zgodność z EN 50155 dla komponentu?
EN 50155 opisuje wymagania dla wyposażenia elektronicznego stosowanego w taborze — zakresy napięć zasilania i ich zaniki, temperatury pracy, wilgotność, drgania oraz badania. Deklaracja zgodności komponentu odnosi się do jego kategorii i klasy; sprawdzenie zakresu badanych warunków w karcie jest istotniejsze niż sam fakt wymienienia normy.
Dlaczego w obwodach DC taboru stosuje się wyłączniki hydrauliczno-magnetyczne?
Ich charakterystyka wyzwalania zależy od prądu i przepływu cieczy w tłumiku, a nie od nagrzewania elementu bimetalicznego, więc pozostaje stabilna w szerokim zakresie temperatur otoczenia. W pojeździe, gdzie temperatura w szafie zmienia się o kilkadziesiąt stopni, wyłącznik termiczny wymagałby korekty nastawy.
Czym różni się EN 45545-2 od dawnych krajowych wymagań palnościowych?
EN 45545-2 ustala wymagania dla materiałów i wyrobów w zależności od kategorii eksploatacyjnej i projektowej pojazdu, wyrażone jako zestawy wymagań (HL). Zamiast jednej listy dopuszczonych materiałów dobór wynika z tego, gdzie w pojeździe element jest zabudowany i jakiego typu jest pojazd.
Czy do kabiny można zastosować aparaturę przemysłową?
Tylko jeśli producent potwierdzi wymagane wykonanie. Aparat spełniający IEC 60947 nie jest tym samym co aparat z deklaracją EN 50155, EN 61373 i EN 45545-2 — brak tych deklaracji zwykle blokuje dopuszczenie pojazdu, a nie tylko utrudnia specyfikację.