Sterowanie ruchem kolejowym (SRK) – komponenty

Urządzenia sterowania ruchem kolejowym dzielą się na stacyjne (nastawnice przekaźnikowe i komputerowe) i liniowe (blokady, urządzenia tor–pojazd, zdalne sterowanie, przejazdy). W nastawni przekaźnikowej głównym podzespołem są przekaźniki, obok nich transformatory, oporniki i prostowniki; na pulpicie kostkowym przyciski krytyczne są plombowane lub liczone, a amperomierz pokazuje prąd napędów zwrotnicowych. W nastawni komputerowej poziom wykonawczy tworzą sterowniki obiektowe, koncentratory i pętle transmisyjne w szafach teletechnicznych, z pulpitem pomocniczym na wypadek awarii komputera.

Wymagania dla systemów teleinformatycznych posterunków określa instrukcja PKP PLK Ie-116: zasilanie 230 V AC −15/+10 %, bateria 48 V DC z uziemionym biegunem dodatnim na minimum 8 godzin i 10 lat żywotności, praca urządzeń w zakresie 43–57 V DC, redundantne zasilacze półkowe, MTBF co najmniej 10 000 h, eksploatacja i serwis przez 15 lat, temperatura pomieszczeń +5…+35 °C (marginesowo 0…+45 °C), odporność EMC wg PN-EN 50121-4 i PN-EN 61000-6-2, ochrona przepięciowa na przełącznicy wszystkich łączy miedzianych. Sygnalizatory zasila się 230 V obniżanym do 110 V w przekaźnikowni i do 12 V w komorze; światło czerwone ma osobny transformator, a przepalenie żarówki jest kontrolowane przez powtarzacz na pulpicie.

W tym obszarze pracują: przekaźniki sygnałowe i interfejsowe o dużej liczbie styków, zabezpieczenia obwodów 48 V DC i 230 V AC, ograniczniki przepięć zasilania, obwodów sygnałowych i torów danych, zasilacze i zasilacze bezprzerwowe, przekaźniki półprzewodnikowe z kontrolą obwodu do sygnalizatorów, szafy 19" i obudowy o podwyższonej odporności EMC, puszki światłowodowe, złączki i oznaczniki.

Kryteria doboru — Sterowanie ruchem kolejowym (SRK)

Kryteria doboru w tym obszarze:

• Topologia zasilania 48 V DC z uziemionym plusem — decyduje o biegunowości zabezpieczeń, ograniczników przepięć i separatorów; aparat bez deklaracji dla tej topologii nie wchodzi.
• Niezawodność i cykl życia — MTBF systemu ≥10 000 h, dostępność części przez 15 lat; przekaźniki dobierane po trwałości mechanicznej i elektrycznej przy małych prądach sygnałowych; prąd znamionowy styku o doborze nie rozstrzyga.
• Bezpieczeństwo funkcjonalne — przekaźniki w torach zależnościowych z wymuszonym prowadzeniem styków i kontrolą stanu; dla elektroniki poziom SIL wg PN-EN 50129; urządzenia prowadzenia ruchu wymagają świadectwa dopuszczenia Prezesa UTK.
• EMC — odporność wg PN-EN 50121-4 (wyładowania, burst, udar, pole RF, zaburzenia przewodzone) i PN-EN 61000-4-29 dla zaników na zasilaniu DC.
• Ochrona przepięciowa — każde łącze na kablu miedzianym lub linii napowietrznej chronione na przełącznicy MDF/DDF; SPD sygnałowe dobierane do napięć i pasma obwodów torowych i sygnalizatorów.
• Zasilanie sygnalizatorów — 230 → 110 → 12 V, kontrola przepalenia, osobny transformator światła czerwonego; przekaźniki półprzewodnikowe z monitoringiem obwodu wykrywają przerwę w obciążeniu.
• Redundancja — podwójne zasilacze półkowe, podwójny procesor, zdublowane pole komutacyjne; zasilanie każdej połowy z osobnego zabezpieczenia.
• Zabudowa — szafa 19"/21" do 42 U z rezerwą 8 U, czujnik otwarcia, panel filtrująco-wentylacyjny; obudowy IP42/IP44.