Dyrektywa maszynowa 2006/42/WE
stosowanie od 29.12.2009 (art. 26); następca: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie maszyn,…
Czego dotyczy akt
Dyrektywa obejmuje maszyny, wyposażenie wymienne, elementy bezpieczeństwa, osprzęt do podnoszenia, łańcuchy, liny i pasy, odłączalne urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu oraz maszyny nieukończone (art. 1 ust. 1).
Element bezpieczeństwa (art. 2 lit. c) to element, który służy do spełnienia funkcji bezpieczeństwa, jest wprowadzany do obrotu oddzielnie, którego uszkodzenie lub nieprawidłowe działanie zagraża bezpieczeństwu osób i który nie jest niezbędny do działania maszyny albo daje się zastąpić zwykłymi elementami; orientacyjny wykaz w załączniku V wymienia m.in. układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeństwa (pkt 4), urządzenia zatrzymania awaryjnego (pkt 10) i urządzenia sterowania oburęcznego (pkt 16).
Art. 1 ust. 2 lit. e wyłącza środki transportu lotniczego, wodnego oraz kolejowego, z wyłączeniem maszyn zamocowanych na tych środkach transportu; rozporządzenie (UE) 2023/1230 powtarza to wyłączenie w art. 2 ust. 2 lit. e.
Co oznacza deklaracja zgodności
Deklaracja zgodności WE dla przycisku lub łącznika zatrzymania awaryjnego z 2006/42/WE oznacza, że producent wprowadza go do obrotu jako element bezpieczeństwa w rozumieniu art. 2 lit. c i wykazał spełnienie mających zastosowanie wymagań zasadniczych załącznika I (dla zatrzymania awaryjnego pkt 1.2.4.3), zwykle przez normę zharmonizowaną wskazaną w deklaracji.
Deklaracja komponentu nie obejmuje maszyny ani pojazdu, w którym go zabudowano; tabor kolejowy jako środek transportu leży poza dyrektywą, więc przydatność elementu w pojeździe ocenia się w ramach 2016/797 i TSI, a deklaracja maszynowa dokumentuje tylko właściwości komponentu.
Procedura oceny zgodności
Producent maszyny lub elementu bezpieczeństwa spełnia wymagania zasadnicze załącznika I, sporządza dokumentację techniczną, dostarcza instrukcję, przeprowadza ocenę zgodności, wystawia deklarację zgodności WE i umieszcza oznakowanie CE (art. 5).
Dla produktów spoza załącznika IV stosuje ocenę zgodności połączoną z kontrolą wewnętrzną wytwarzania (art. 12 ust. 2, załącznik VIII); dla kategorii z załącznika IV wykonanych według norm zharmonizowanych ma wybór między kontrolą wewnętrzną, badaniem typu WE (załącznik IX) a pełnym zapewnieniem jakości (załącznik X); bez pełnego pokrycia normami zostają badanie typu WE albo pełne zapewnienie jakości (art. 12 ust. 3–4).
Zgodność z normą zharmonizowaną opublikowaną w Dz.U. UE daje domniemanie zgodności z objętymi nią wymaganiami zasadniczymi (art. 7). Rozporządzenie (UE) 2023/1230 utrzymuje moduły A, B+C, G i H oraz kategorie wyrobów z załącznika I (części A i B) z udziałem jednostki notyfikowanej i stosuje się obowiązkowo od 20 stycznia 2027 r.
Zakres i kluczowe przepisy
- art. 1 ust. 1 lit. a–g: zakres (maszyny, wyposażenie wymienne, elementy bezpieczeństwa, osprzęt do podnoszenia, łańcuchy/liny/pasy, odłączalne urządzenia przenoszenia napędu, maszyny nieukończone)
- art. 1 ust. 2 lit. e: wyłączenie środków transportu lotniczego, wodnego oraz kolejowego, z wyłączeniem maszyn zamocowanych na tych środkach
- art. 2 lit. c + załącznik V: element bezpieczeństwa; załącznik V pkt 4 układy logiczne, pkt 10 urządzenia zatrzymania awaryjnego, pkt 16 urządzenia sterowania oburęcznego
- załącznik I pkt 1.2.4.3: maszyna musi być wyposażona w co najmniej jedno urządzenie zatrzymania awaryjnego
- art. 12 ust. 2–4: załącznik VIII (kontrola wewnętrzna), IX (badanie typu WE), X (pełne zapewnienie jakości)
- rozporządzenie (UE) 2023/1230: art. 2 ust. 2 lit. e (to samo wyłączenie kolejowe), art. 3 pkt 3 (element bezpieczeństwa obejmuje także element cyfrowy i oprogramowanie), stosowanie od 20.1.2027
Co sprawdzić w deklaracji
Sprawdź, czy deklaracja nazywa komponent elementem bezpieczeństwa i wskazuje normę zharmonizowaną (np. dla zatrzymania awaryjnego i łączników sterowniczych), czy podaje dane niezawodnościowe potrzebne do funkcji bezpieczeństwa oraz czy od 20.1.2027 producent przechodzi na deklarację UE według rozporządzenia (UE) 2023/1230.
Tekst aktu i wykazy
- eur-lex.europa.eu
- eur-lex.europa.eu — rozporządzenie 2023/1230
- single-market-economy.ec.europa.eu — strona Komisji (normy zharmonizowane, przewodnik wyd. 2.3
Normy powiązane
Tabor kolejowy (1)
Infrastruktura kolejowa (2)
Moduły bezpieczeństwa i zatrzymania awaryjnegoSAFEMASTER W — bezprzewodowy system bezpieczeństwa UH 6900 i nadajnik RE 6900 (zatrzymanie awaryjne drogą radiową)DOLD
Przełączniki konduktorskiePrzełączniki konduktorskieEAO