Styczniki i rozruszniki próżniowe Joslyn Clark
Rodzina USAVAC® (handlowa nazwa styczników próżniowych Joslyn Clark) — łączenie i rozruch silników 3-fazowych oraz odbiorów przemysłowych od 600 V do 7,2 kV. Zamknięta komora próżniowa, prąd ucięcia <1 A, trwałość elektryczna do miliona cykli. Wybierz serię albo przejdź krok po kroku przez dobór.
Sześć rodzin pokrywa niskie i średnie napięcie, zastosowania górnicze oraz styczniki prądu stałego. Parametry potwierdzone w kartach katalogowych producenta.
Stycznik próżniowy kompaktowy
ucięcie <1 A · otw. 120 ms / zam. 20–40 ms
Najmniejsza zabudowa rodziny. NEMA rozmiary 4/5/6, styczniki i rozruszniki do zabudowy w rozdzielnicy.
Stycznik i rozrusznik próżniowy
ucięcie <1 A · otw. 90 ms / zam. 17 ms
Styczniki i rozruszniki NN/SN, wersje nawrotne i z zatrzaskiem (VCL). Rdzeń oferty przemysłowej.
GórnictwoWersja górnicza wzmocniona
428 kW AC-3 · otw. 160 ms / zam. 20–40 ms
Górnicza: kompleksy ścianowe, kombajny, przenośniki, stacje zasilania. Montaż w dowolnej płaszczyźnie, wskaźnik zużycia styków.
Na zapytanieStycznik próżniowy specjalny
ucięcie <1 A · otw. 90 ms / zam. <40 ms
Duże prądy i aplikacje specjalne: piece łukowe/indukcyjne, baterie kondensatorów. Dobór przez Eltron.
Stycznik średniego napięcia
ucięcie <1 A · otw. 90 ms / zam. 40 ms
Średnie napięcie: rozdzielnice SN, rozruch silników SN, sterowanie w górnictwie i przemyśle ciężkim.
DCStyczniki prądu stałego (DC)
ogólnego przeznaczenia (definite purpose) i do pracy ciężkiej (heavy duty)
Styczniki prądu stałego do napędów, trakcji i aplikacji przemysłowych. Osobna rodzina poza kreatorem AC.
Dobór kreatorem
Sześć kroków od aplikacji do numeru katalogowego. Wynik z oceną pewności doboru i uzasadnieniem po prawej. Bez cen — wycena przez zapytanie ofertowe (RFQ) do Eltron.
1Aplikacja — co będzie łączone?
Rodzaj obciążenia decyduje o serii i o marginesach doboru.
Dlaczego o to pytamy?
Stycznik dobiera się do charakteru obciążenia, nie tylko do prądu. Silnik klatkowy przy rozruchu pobiera prąd typowo 6–8 razy większy od znamionowego (kategoria AC-3), baterie kondensatorów dają udar prądowy przy załączeniu, a piece łukowe wymagają aparatów specjalnych o dużej obciążalności (seria SVC). W górnictwie liczą się dodatkowo gabaryt, montaż w dowolnej płaszczyźnie i odporność mechaniczna — stąd dedykowana seria 1140. Więcej w bazie wiedzy →
2Parametry obciążenia
Podaj napięcie sieci oraz moc silnika (HP lub kW) — prąd FLA służy do doboru zabezpieczenia przeciążeniowego.
Dlaczego o to pytamy?
Kategoria użytkowania (IEC 60947-4) opisuje, jak ciężka jest praca łączeniowa. AC-3 to normalny rozruch i wyłączanie silnika w biegu. AC-4 — impulsowanie, hamowanie przeciwprądem, suwnice — oznacza wyłączanie prądu rozruchowego; dopuszczalna moc tego samego aparatu znacząco spada (przykład z karty serii 1140: 428 kW w AC-3, ale 140 kW w AC-4). Przy AC-4 kreator zaproponuje wykonanie do pracy impulsowej (oznaczenie VJ) lub większą ramę.
3Warunki pracy
Dlaczego o to pytamy?
Aparaty otwarte zabudowuje się we własnej szafie; wersje NEMA 1/12/3R mają obudowę fabryczną. Komora próżniowa nie wytwarza otwartego łuku, więc styki są odseparowane od zapylenia; montaż w dowolnej płaszczyźnie producent potwierdza w karcie serii 1140. Powyżej 2000 m n.p.m. (granica z karty 1140) wymagane jest obniżenie parametrów — izolacja i chłodzenie (konsultacja z Eltron).
4Funkcja aparatu
Sam stycznik czy kompletny rozrusznik z zabezpieczeniem przeciążeniowym?
Dlaczego o to pytamy?
Stycznik (77) tylko łączy — zabezpieczenia dobierasz osobno. Rozrusznik (13) ma fabrycznie przekaźnik przeciążeniowy: wymienne wkładki dobiera się z tabeli katalogowej A35 wg prądu znamionowego silnika (FLA). Para nawrotna (31) to dwa styczniki z blokadą mechaniczną (wariant bez okablowania fabrycznego, oznaczenie −43). Rozrusznik zespolony (18/20) dokłada rozłącznik, bezpieczniki albo wyzwalacz silnikowy (MCP) w jednej obudowie, a RVAT (82/83/84) to rozruch autotransformatorowy przy obniżonym napięciu.
5Obwód sterowania
Napięcie cewki determinuje sufiks numeru katalogowego.
Dlaczego o to pytamy?
Cewka jest zamawiana w konkretnym napięciu — to ostatni segment numeru (np. −46 = 460 V AC). Pobór mocy jest impulsowy: dla serii 1140 karta podaje 1680 V·A przy zamykaniu (<100 ms) i tylko 3,6 V·A trzymania. Do obwodów elektroniki i PLC wybierz zestaw styków pomocniczych AK3 (10 mA / 5 V DC); standardowy AK1 (10 A / 600 V AC) do klasycznych obwodów przekaźnikowych.
6Akcesoria
Aplikacje
Osiem obszarów zastosowań wg strony producenta. Dla każdego: typowe urządzenia, rekomendowane serie i skrót do doboru kreatorem.
Dokumentacja
Karty katalogowe, instrukcje instalacji, noty aplikacyjne i artykuły techniczne. Pliki lokalne (podfolder pliki/) — otwierają się w tej samej karcie; powrót przyciskiem Wstecz przeglądarki.
Numer katalogowy — tryb ekspercki
Dekoder numeru z tabliczki i pełna tabela wykonań katalogowych. Przydatne przy modernizacji starszych maszyn i weryfikacji zamienników.
Dekoder numeru katalogowego
Wklej numer z tabliczki aparatu — rozbiorę go na segmenty i sprawdzę w tabelach katalogowych.
Tabela wykonań katalogowych
Wszystkie pozycje z tabel zamówieniowych. Kliknięcie wiersza wczytuje pozycję do dekodera.
Zamienniki (cross-reference)
Wpisz numer katalogowy konkurencji (Eaton, Siemens, Toshiba) albo przeglądaj tabelę — wskażę zalecane serie Joslyn Clark. Zamienniki orientacyjne; ostateczny dobór i wykonanie potwierdza Eltron.
Legenda: InpV — napięcie izolacji / wejściowe aparatu; prąd (RC) — prąd znamionowy. Klik w serię otwiera jej stronę na eltron.pl.
Baza wiedzy — technika próżniowa
Jak działa stycznik próżniowy
Zestyki pracują w szczelnej komorze próżniowej. Przy otwarciu styków łuk pali się wyłącznie w parach metalu z powierzchni styków i gaśnie przy pierwszym przejściu prądu przez zero — na zewnątrz nie wydostaje się zjonizowany gaz. Ruch styku przenosi mieszek sprężysty, a ekran kondensacyjny wychwytuje pary metalu, chroniąc izolator ceramiczny.
Próżnia vs stycznik powietrzny
| Cecha | Stycznik próżniowy (Joslyn Clark) | Stycznik powietrzny |
|---|---|---|
| Łuk łączeniowy | zamknięty w komorze, gaśnie przy zerze prądu; bez wydmuchu | otwarty łuk, komory gaszeniowe, strefa wydmuchu nad aparatem |
| Prąd ucięcia | < 1 A (katalog; dane A7 podają 0,9 A) — niskie przepięcia łączeniowe | zależny od konstrukcji, zwykle wyższy |
| Trwałość elektryczna (AC-3) | 1–1,2 mln cykli bez obsługi styków (dane A7 i karta 1140) | typowo kilkaset tysięcy cykli; przeglądy i wymiana styków |
| Środowisko | styki odseparowane od pyłu i wilgoci; montaż w dowolnej płaszczyźnie (karta 1140) | wrażliwy na zapylenie, pozycja montażu ograniczona |
| Napięcia | 600 V – 7,2 kV w jednej rodzinie konstrukcyjnej | praktycznie do 1000 V |
NEMA czy IEC — dlaczego jeden aparat ma dwa prądy?
Ta sama konstrukcja bywa certyfikowana dwutorowo: wg NEMA ICS-2 (rozmiary 4/5/6, konserwatywne prądy ciągłe, np. 135 A dla rozmiaru 4) i wg IEC 60947-4-1 (prąd znamionowy przy kategorii użytkowania, np. 200 A). Stąd pary jak „NEMA rozmiar 4 / IEC 200 A". Kod ramy nie jest pozycyjnym zapisem „prąd+napięcie" — to słownik wykonań z tabel zamówieniowych (dowód: 4A06 = 400 A przy 1000 V, mimo końcówki „06").
Kategorie użytkowania
- AC-1 — obciążenia rezystancyjne (piece oporowe, grzałki): prąd łączony ≈ prąd ciągły.
- AC-3 — silniki klatkowe: załączanie prądu rozruchowego (6–8× prądu znamionowego), wyłączanie prądu znamionowego. Podstawa tabel mocy HP.
- AC-4 — impulsowanie, hamowanie przeciwprądem, praca dźwigowa: wyłączanie prądu rozruchowego. Dopuszczalna moc znacząco spada (karta 1140: 428 kW w AC-3 → 140 kW w AC-4; wykonania do pracy impulsowej, oznaczenie VJ).
Rodziny aparatów
Funkcje w numerze katalogowym
Kod funkcji stoi zaraz po serii: 77 stycznik · 31 para nawrotna z blokadą (−43 = bez okablowania) · 13 rozrusznik z przekaźnikiem przeciążeniowym · 30 rozrusznik nawrotny · 50 stycznik blokowany · 18/20 rozruszniki zespolone · 82/83/84 rozruszniki autotransformatorowe RVAT. Obudowa: U0 otwarta, TA NEMA 12, AA NEMA 1, „R" na 5. znaku = NEMA 3R.
Słowniczek
| Skrót | Rozwinięcie i znaczenie |
|---|---|
| AC / DC | prąd przemienny / prąd stały (ang. alternating / direct current) |
| AC-1 / AC-3 / AC-4 | kategorie użytkowania wg IEC 60947-4: obciążenie rezystancyjne / rozruch i wyłączanie silnika / praca impulsowa i hamowanie przeciwprądem |
| NEMA | amerykańska norma aparatury elektrycznej (National Electrical Manufacturers Association); rozmiary 1–6 oraz typy obudów: NEMA 1 wnętrzowa, NEMA 12 pyłoszczelna, NEMA 3R zewnętrzna (odporna na deszcz) |
| IEC | norma międzynarodowa (International Electrotechnical Commission); dla styczników IEC 60947-4-1 |
| UL / CSA | certyfikacje bezpieczeństwa: USA (UL 508) / Kanada (CSA C22.2) |
| HP / kW | koń mechaniczny (ang. horsepower) / kilowat; przelicznik katalogu: kW = HP × 0,746 |
| kV / V·A | kilowolt (1000 V) / woltoamper — moc pozorna cewki (np. przy zamykaniu stycznika) |
| FLA | prąd znamionowy silnika przy pełnym obciążeniu (ang. Full-Load Amps) — podstawa doboru wkładek przeciążeniowych |
| O/L | przekaźnik przeciążeniowy (ang. overload); wymienna wkładka dobierana do prądu FLA (3 sztuki na rozrusznik) |
| MCP | wyzwalacz silnikowy zwarciowy (ang. Motor Circuit Protector) — wariant rozrusznika zespolonego (funkcja 20) |
| RVAT | rozruch autotransformatorowy przy obniżonym napięciu (ang. Reduced-Voltage Auto-Transformer) — funkcje 82/83/84 |
| DOL | rozruch bezpośredni, przy pełnym napięciu (ang. Direct On-Line) |
| VJ | wykonanie do pracy impulsowej i hamowania przeciwprądem (kategoria AC-4) |
| prąd ucięcia | nagłe przerwanie prądu tuż przed jego przejściem przez zero; w styczniku próżniowym < 1 A — stąd niskie przepięcia łączeniowe |
| HVAC | ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja (ang. Heating, Ventilation, Air Conditioning) |
| UPS | zasilacz bezprzerwowy (ang. Uninterruptible Power Supply) |
| PDU | listwa lub szafa dystrybucji zasilania (ang. Power Distribution Unit) |
| AK1 / AK3 | zestawy styków pomocniczych: AK1 do obwodów przekaźnikowych (10 A / 600 V AC), AK3 do elektroniki i sterowników PLC (10 mA / 5 V DC) |
| biuletyn (nr) | numer biuletynu katalogowego producenta, odzwierciedlony w kodzie funkcji numeru (np. 7707 = styczniki) |
| Controlog | nazwa katalogu produktowego Joslyn Clark, z którego pochodzą tabele doboru |
| USAVAC® | handlowa nazwa rodziny styczników próżniowych Joslyn Clark |
| RFQ | zapytanie ofertowe (ang. Request for Quotation) — wycena i potwierdzenie wykonania przez Eltron; konfigurator nie zawiera cen |